NEPTUN’UN HALKALARI

   Neptun’un cevresinde , iki dar halka ve bircok yayinik halka vardir.Bu halkalardan birinde kararli madde “yaylari” cizen daha yogun uc bolge bulundugu saptanmistir.

   Neptun yakinlarinda kati maddenin varligi , 1981 yilinda , bir yildizi ortmesi sirasinda anlasildi.Ardindan astronomlar bircok defa bu gozlemi yeniden yapmaya calistilar , ama ancak dort kere sonuc alabildiler.Madde her algilanisinda gezegenin tek bir yaninda goruldu.Gozlemlerden birinde bu maddenin uzun ve dar bir bolge boyunca yayildigi belirlendi.Neptun’un cevresinde ne vardi? “Yaylar mi?” Son derece heterojen halkalar mi? Bunun cevabi ancak Agustos 1989 tarihinde , gizemi cozmeye calismak icin , ozel olarak yeniden programlanan Voyager 2’nin Sondasinin gezegenle karsilasmasi sirasinda alindi.

   Neptun gezegeninin merkezine uzakliklari 41000 km ila 63000 km arasinda degisen iki dar halka ve bircok yayinik halkayla cevrelenmistir.En distaki dar halka , gercekte daha yogun bolgeler olan uc “yay” tasimaktadir.Bu yaylar birbirine yakindir ve halkanin yaklasik onda birini kapsar.Halkalar sisteminin ortasinda Voyager 2’nin kesfettigi iki kucuk uydu dolasmaktadir.

   Dunya’dan yapilan madde arastirmalarinda bir defa Neptun gezegeninin bir ic uydusu algilandi ; digerlerindeyse bir yay gozlemlendi.Yaylari tasiyan halkanin yaylar disindaki kesiminin yogunlugu cok azdir ve bu nedenle Dunya’dan gozlenmesi cok guctur; obur halkalar icin de ayni sey soz konusudur.

   Yaylardan birinin Voyager 2’nin sondasi tarafindan cekilen fotografinda , bu yayin seyreltik bolgelere ayrilmis duzenli araliklarla dizilen madde agregalarindan olustugu gorulmektedir.Gunumuzde bu yaylarin kararli oldugu biliniyor ; cunku Voyager 2 bunlarin fotografini cekmeden yillarca once de Dunya’dan ayni bicimde gozlemlenmisti.Ne var ki , bu yaylari doguran ve hizla yayilmalarini engelleyen mekanizma , bilim adamlari icin bugun de gizemini hala korumaktadir.

Kaynakca   : Théma Larousse